Ustrukturyzowany program ćwiczeń prowadzony przed operacją może wiązać się z lepszymi wynikami leczenia przewlekłej niestabilności stawu skokowego — wynika z badania opublikowanego 21 października 2026 roku w czasopiśmie „BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation”. Naukowcy sprawdzili, czy tak zwana prehabilitacja, czyli przygotowanie ruchowe przed zabiegiem, ma znaczenie u osób poddawanych artroskopowej operacji metodą Broströma. To zabieg stosowany w leczeniu przewlekłej niestabilności bocznej kostki, która może utrudniać chodzenie, aktywność fizyczną i uprawianie sportu.
Do prospektywnego badania włączono 276 pacjentów. Część uczestników odbyła czterotygodniowy, nadzorowany program ćwiczeń ukierunkowany na wzmacnianie mięśni strzałkowych, równowagę, czucie głębokie i kontrolę nerwowo-mięśniową; pozostałym nie zalecono takiego przygotowania. Po operacji wszyscy pacjenci korzystali z takiego samego programu rehabilitacji. Badacze oceniali ich między innymi przed zabiegiem oraz po 3, 6, 12 i 24 miesiącach, analizując funkcję stopy i stawu skokowego, równowagę oraz czas powrotu do sportu.
Różnice widoczne po dwóch latach
Pełną, dwuletnią obserwację ukończyło 254 uczestników. W obu grupach odnotowano poprawę, jednak po 24 miesiącach pacjenci, którzy wcześniej ćwiczyli, uzyskali wyższy średni wynik w głównej skali oceniającej funkcję stopy i stawu skokowego: 92,4 wobec 80,0 w grupie bez prehabilitacji. Korzystniejsze były również wyniki dotyczące aktywności sportowej i jakości życia. W grupie ćwiczącej poprawiły się także wybrane wskaźniki równowagi, zakres ruchu stawu oraz aktywność mięśni podczas stania na jednej nodze.
Autorzy zauważyli ponadto, że osoby uczestniczące w prehabilitacji szybciej wracały do sportu. Wyniki mogą wskazywać, że przygotowanie mięśni i układu nerwowego przed zabiegiem jest ważnym elementem całego procesu leczenia, a nie tylko dodatkiem do rehabilitacji pooperacyjnej. Nie oznacza to jednak, że każdy pacjent powinien samodzielnie rozpocząć podobne ćwiczenia: ich zakres i intensywność wymagają dopasowania do stanu stawu oraz planowanej operacji.
Obiecujący wynik, ale potrzebne dalsze badania
Badanie miało charakter obserwacyjny, a uczestników nie przydzielano losowo do grup. Nie można więc wykluczyć, że osoby podejmujące ćwiczenia różniły się od pozostałych także innymi cechami, które wpłynęły na przebieg rekonwalescencji. Sami badacze podkreślają, że uzyskane wyniki pokazują związek między prehabilitacją a lepszymi rezultatami, ale nie dowodzą jednoznacznie, że to ćwiczenia były jedyną przyczyną poprawy. Do potwierdzenia wniosków potrzebne są randomizowane badania kliniczne.
Mimo tych zastrzeżeń praca zwraca uwagę na praktyczny aspekt leczenia: przygotowanie do operacji może zacząć się jeszcze przed wejściem na salę zabiegową. Jeśli kolejne badania potwierdzą korzyści, indywidualnie dobrane ćwiczenia wzmacniające i równoważne mogłyby stać się częstszym elementem opieki nad osobami z przewlekłą niestabilnością kostki. Na razie wyniki są zachętą do dalszych badań, a nie uniwersalną receptą na szybszy powrót do aktywności.
